“PRIVREDNA AKADEMIJA” BRČKO DISTRIKT BIH ÜNİVERSİTESİ YAYINCILIK FAALİYETLERİ YÖNETMELİĞİNDEN ALINTI
Madde 3.
(Üniversitenin yayıncılık faaliyetleri)
Üniversitenin yayıncılık faaliyetleri; tüm basılı, görsel-işitsel, dijital ve elektronik yayınların (kitaplar, kitap çevirileri, ders kitapları, broşürler, üniversite öğretim üyeleri ve yardımcılarının monografileri, bildiri kitapları, Üniversitenin ortak/organizasyonunda düzenlenen konferans, kongre ve sempozyum raporları, süreli yayınlar (dergiler), ayrı basımlar, kataloglar, broşürler, posterler, el ilanları, kartpostallar, takvimler, mikrofilmler, video ve ses kayıtları ile elektronik ortamlardaki yayınlar (CD’ler, İnternet üzerindeki sanal yayınlar, web sayfalarında yayımlanan elektronik eserler) dahil olmak üzere) yayımlanmasını kapsar.
Madde 4.
(Kitap, ders notu, elektronik yayınlar)
Bu Yönetmelik anlamında kitap, kapak ve başlık sayfası hariç en az 49 sayfası veya üç (3) matbaa forması üzerinde olan her türlü süreli olmayan basılı yayındır.
En az beş sayfası (9.375 karakter) ve en fazla 48 sayfası (90.000 karakter) olan diğer tüm yayınlar, bu Yönetmelik anlamında broşür olarak kabul edilir.
Bu Yönetmeliğin hükümleri, elektronik ortamda yayımlanan kitaplar, sürekliliği olan yayınlar (dergiler, bildiri kitapları) ve bu Yönetmeliğin kapsadığı diğer yayın türleri için de kıyasen uygulanacaktır.
Madde 5. (Ders kitabı ve ders kitabı türleri)
Ders kitabı, Üniversitedeki temel öğretim aracı olarak kabul edilir; yani, çalışma programlarının müfredatıyla belirlenen derslerin öğretim materyalini sistematik olarak sunan her türlü hakemli yayındır.
Ders kitabı; üniversite ders kitabı, ders notu, el kitabı, uygulama kılavuzu, soru bankası, seçki (hrestomati), grafik haritası, bilimsel ve mesleki monografi, ders kitabı veya kitap çevirisi, yetkilendirilmiş ders notu ve diğer öğretim materyalleri olarak kategorize edilir.
Üniversite ders kitabı, müfredat ve program tarafından belirlenen ders içeriğinin en az %80’ini sistematik olarak sunan süreli olmayan basılı bir yayındır.
Ders notu, öğrencilerin ihtiyaçları ve sınav hazırlığı için yazılmış, bilgisayar ortamında çoğaltılmış, karton kapaklı bir yayındır. Özel bir öğretim materyali türü olarak ders notu, hakem denetiminden geçmemiş bir telif eserdir.
El kitabı, içeriği ve bölüm yapısı itibarıyla pratik kullanıma hizmet eden bir yayındır. El kitapları birbirine bağlı metinler içermez; aksine, sundukları materyal terimlere göre düzenlenmiştir (örneğin; ansiklopediler, sözlükler, terimler sözlüğü, bibliyografyalar, atlaslar, coğrafi haritalar, rehberler, kataloglar…).
Uygulama kılavuzu, belirli alıştırmaların yapılması için belirli talimatlar veren bir yayındır.
Soru bankası, belirli bir alandaki soruları çözümleriyle birlikte veya çözümsüz olarak içeren bir yayındır.
Seçki (hrestomati), belirli bir mesleki veya bilimsel alandaki en değerli eserlerden yapılan bir seçkiyi içeren metinler bütünü veya yayındır. Bu tür bir ders kitabı antoloji veya bildiri kitabı değildir, belirli bir alandaki metinlerin basit bir toplamı da değildir. Seçkiyi hazırlayan yazar, söz konusu materyali mantıklı, net ve sistematik bir şekilde sunacağı ve bahsi geçen metinlere ilişkin uygun mesleki yorumları yapacağı kapsamlı bir önsöz (bibliyografya hariç, seçkinin toplam hacminin en az dörtte birini kapsayan) yazmakla yükümlüdür.
Grafik haritası; dersleri, alıştırmaları takip etmek veya pratik ödev ve programları hazırlamak için gerekli olan, metinsiz çizimler, resimler, tablolar ve grafikler bütünüdür.
Bilimsel monografi, bilimsel araştırma sonuçlarına dayanan ve bir sorunu, konuyu, nesneyi, kişiliği veya olayı tek bir ciltte veya önceden belirlenmiş bir sürede yayımlanan belirli sayıda ciltte sistematik, kapsamlı ve bütüncül bir şekilde ele alan yayındır.
Konferans bildiri kitapları, araştırma görevlerine ilişkin nihai veya diğer raporlar ve benzerleri bu kategoriye girmez.
Mesleki monografi, bilimsel bilgilerin ve sanatsal başarıların pratikte uygulanmasına dayanan, tek bir ciltte veya önceden belirlenmiş bir sürede yayımlanan belirli sayıda ciltte sunulan yayındır. Konferans bildiri kitapları, araştırma görevlerine ilişkin nihai veya diğer raporlar ve benzerleri bu kategoriye girmez.
Ders kitabı veya kitap çevirisi, bir çevirmen veya çevirmen grubu tarafından Bosna-Hersek’in resmi dillerinden birine çevrilen belirli bir eserin çeviri yayınıdır. Ders kitabı çevirisi, ders kitabının veya kitabın içeriğinin kapsadığı alanda tanınmış uzmanlar arasından seçilen iki hakem tarafından değerlendirilmelidir. Çevirmen veya çevirmenler, telif hakkı koruma standartlarına uygun olarak ders kitabı veya kitap çevirisi için resmi izinlere sahip olmalıdır.
Yetkilendirilmiş ders notu, bir dersin öğretim görevlisinin sözlü derslerinin yetkilendirilmiş basılı versiyonunu yayımladığı bir yayın türüdür.
Diğer öğretim materyalleri; çalışma programının müfredatı tarafından belirlenen ders materyalini sistematik olarak sunan ve örneğin sesli materyaller (her türlü ses kaydı), dijital kitaplar, multimedya öğretim birimleri ve benzeri gibi tipik olmayan materyallerden oluşan yayın türleridir.
Madde 6. (Bildiri kitabı)
Bildiri kitabı, ortak bir başlık altında toplanmış hakemli makaleleri içeren süreli veya süreli olmayan bir yayındır. Bildiri kitabının yayımlanmasından kitabın baş editörü sorumludur.
Bildiri kitabındaki çalışmaların, Yönetmeliğin 8. maddesinde belirtilen süreli yayınlardaki (dergiler) çalışma tipolojisine göre hakem denetiminden geçirilmesi tavsiye edilir.
Madde 7.
(Konferans, kongre veya sempozyum raporları)
Konferans, kongre veya sempozyum raporları, Üniversitenin ve birimlerinin ortak/organizasyonunda düzenlenen bilimsel toplantıların sonunda yayımlanır.
Rapor; konferans, kongre veya sempozyumda kabul edilen kararları, makale özetlerini, yetkilendirilmiş ve hakemli tam metin raporları ve tartışma sonuçlarını içerebilir.
Raporun yayımlanmasından Raporun Baş Editörü sorumludur.
Rapor süreli (konferans, kongre veya sempozyumun sürekliliği varsa) veya süreli olmayan nitelikte olabilir.
Konferans, kongre veya sempozyum sonuçları, bildiri kitabı veya özetler kitabı şeklinde de yayımlanabilir.
Madde 8.
(Süreli yayınlar [dergiler])
Süreli yayınlar (dergiler), belirli zaman aralıklarıyla (haftalık, on beş günlük, aylık, üç aylık, altı aylık, yıllık) farklı içeriklerle ancak aynı başlık altında yayımlanan her türlü yayını temsil eder. Süreli yayın, hiçbir şekilde bozmaması gereken belirtilen yayımlanma ritmine kesinlikle uymalıdır.
Süreli yayınların (dergilerin) yayımlanmasından, süreli yayının (derginin) baş editörü veya yayın kurulu sorumludur.
Üniversite tarafından yayımlanan süreli yayınlarda yer alan her makale en az iki hakem tarafından değerlendirilmelidir; hakemlerden en az birinin Üniversite dışından olması tavsiye edilir.
Hakem sistemi ve makale kategorizasyonu, süreli yayının (derginin) her sayısında aynı ve görünür bir yerde yayımlanan yazarlar için talimatlarda açıkça belirtilmelidir.
Madde 9.
(Süreli yayınlardaki makale türleri)
Süreli yayınlarda (dergiler ve bildiri kitapları) yayımlanan çalışmaların niteliğine göre, hakemlerin her makaleyi aşağıdaki makale kategorilerine göre sınıflandırmaları tavsiye edilir:
Özgün bilimsel makale (Original scientific paper) – temel veya uygulamalı araştırma sonuçlarının ilk kez yayımlanmasını temsil eder ve araştırmanın tekrarlanabileceği ve belirlenen gerçeklerin doğrulanabileceği bir biçimde sunulur; kural olarak, bu tür çalışmalar deneysel araştırmalar söz konusu olduğunda IMRAD (Introduction, Methods, Results and Discussion) şemasına göre veya tanımlayıcı bilim alanlarında betimleyici bir şekilde düzenlenir. Konferans sunumları bu kategoriye girmez, bunun yerine bilimsel toplantı bildirisi olarak sınıflandırılır;
Kısa bilimsel makale (Short original scientific paper) – IMRAD (Introduction, Methods, Results and Discussion) şemasının bazı unsurlarının çıkarılabileceği özgün araştırma sonuçlarını yayımlayan özgün bir bilimsel makaledir; bu makale türü, tamamlanmış belirli bir özgün araştırma çalışmasının veya devam eden bir çalışmanın özet sonuçlarını sunabilir (konferans sunumları bu kategoriye girmez, bunun yerine bilimsel toplantı bildirisi olarak sınıflandırılır);
Araştırma sonuçlarına ilişkin nihai rapor – bilimsel araştırma veya geliştirme projesinin sürecini ve sonuçlarını gösteren yayındır. Bu kategoriye yalnızca kamuya açık olan nihai raporlar girer; geçici, aşamalı, yıllık raporlar veya finansörlere sunulan idari raporlar bu kapsama girmez; yayımlanması bekletilemeyecek ön araştırma raporları, süreli yayınlarda (dergilerde) ön bildiri (preliminary note) olarak kısa makale şeklinde yayımlanabilir (Yönetmeliğin 9. maddesine bakınız);
Ön bildiri (Preliminary note) – niteliği itibarıyla kısa bilimsel makaleye en çok benzeyen, ancak daha kısa ve öz bir formdur. Bu makale türünde sadece ön rapor, yani haklı nedenlerle araştırma sonuçlarına ilişkin nihai rapor olarak yayımlanması bekletilemeyecek belirli bir özgün araştırmanın sonuçları yayımlanır (Yönetmeliğin 9. maddesine bakınız). Konferans sunumları bu kategoriye girmez, bunun yerine bilimsel toplantı bildirisi olarak sınıflandırılır;
Mesleki makale (Professional paper) – özgün araştırma sonuçlarının uygulanabilirliğine ve bilginin yayılmasına özel vurgu yapılarak, halihazırda bilinenlerin sunumunu temsil eder ve metnin zorluk derecesi, yayımlandığı mesleki veya bilimsel derginin okuyucu kitlesinin ihtiyaçlarına göre uyarlanmıştır; Konferans sunumları bu kategoriye girmez, bunun yerine bilimsel toplantı bildirisi olarak sınıflandırılır;
Derleme makalesi (Review article) – hâlihazırda yayımlanmış bilgileri özetlemek, analiz etmek, değerlendirmek veya sentezlemek amacıyla belirli bir konu alanı hakkındaki en son çalışmaları, bireysel bir araştırmacının veya bir grup araştırmacının çalışmalarını gözden geçirir; Bu tür makaleler, yazarın kendi araştırmasının sonuçlarını da içeren yeni sentezler sunar. Konferans sunumları bu kategoriye girmez, bunun yerine bilimsel toplantı bildirisi olarak sınıflandırılır;
Bilimsel toplantı bildirisi (Conference paper) – belirli bir bilimsel veya mesleki toplantıdan veya konferanstan alınan bilimsel veya mesleki sunumu temsil eder. Yayımlanan bildiri, prensip olarak bilimsel bir makale şeklinde düzenlenmelidir.
Süreli yayınlardaki (dergilerdeki) önsözler, sunuş yazıları, incelemeler, değerlendirmeler, eleştiriler, tartışmalar, polemikler ve röportajlar ayrıca kategorize edilmez, yayının (derginin) bu amaçla ayrılmış özel bölümünde yayımlanır.
Madde 10. (Diğer yayınlar)
Yukarıda belirtilen kategorilere girmeyen, yani ders kitabı, bildiri kitabı, rapor veya süreli yayın (dergi) niteliği taşımayan ancak içeriği bakımından önemli olan veya yardımcı ders kitabı olarak kullanılabilecek diğer yayınlar da Senato kararıyla Üniversite logosunu taşıyabilir ve üniversite yayını olabilir.
Diğer yayınlar şunlardır:
Doktora tezi – yazarının doktor unvanını kazandığı çalışma;
Yüksek lisans tezi – yazarının yüksek lisans unvanını kazandığı çalışma;
Elaborat, ön çalışma, çalışma – belirli bir proje görevinin yürütülmesine ilişkin raporu, yani bilinen bir kullanıcıya yönelik, ilgili bilgi kaynaklarına dayanarak bir sorunun veya konunun sistematik ve kapsamlı bir şekilde ele alındığı, sorun çözme rehberlerinin ve ileriye dönük önerilerin verildiği tamamlanmış mesleki yayını veya dokümantasyonu temsil eder;
Proje dokümantasyonu – ne yapılması gerektiğini ve nasıl yapılacağını belirleyen, yani inşaat, mimarlık, makine mühendisliği, ekonomi, bilgi sistemi geliştirme vb. alanlarda bir projenin gerçekleştirilmesi için taslaklar, teknik açıklamalar ve maliyet hesaplamaları koleksiyonu olarak ortaya çıkan tamamlanmış yayındır.
Diğer bilimsel ve bilimsel olmayan yayınlar – bireylerin veya araştırmacı gruplarının diğer bilimsel ve mesleki sonuçlarının sunulduğu her türlü yayın ile jübile monografileri, rehberler, kataloglar ve benzer nitelikteki diğer yayınlar gibi Üniversite için önemli bilgilerin sunulduğu diğer yayın türleri.
Madde 11.
(Üniversitenin ticari markası)
Üniversite Senatosu tarafından üniversite yayını olarak yayımlanmasına karar verilen bir el yazması, Üniversitenin ticari markasını ve yazısını taşıma hakkına ve yükümlülüğüne sahiptir.
Üniversite logosunun basılacağı yer ve yazı metni, üniversite yayınlarının grafik tasarımı, formatı ve yayın standartlarını da içeren özel bir form ile belirlenir.